Οι Ενεργειακές Κοινότητες που δρομολογήθηκαν σε Βιομηχανικές Περιοχές με πρωτοβουλία των εγκατεστημένων επιχειρήσεων, ανακτούν έδαφος ως αποτελεσματική λύση για το ακριβό βιομηχανικό ρεύμα

Του Ηλία Βέλλιου

Τα τελευταία χρόνια, το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας έχει γίνει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για τις βιομηχανικές επιχειρήσεις. Στις Βιομηχανικές Περιοχές (ΒΙΠΕ), όπου δραστηριοποιούνται οι πιο ενεργοβόρες παραγωγικές μονάδες της χώρας, το ενεργειακό κόστος έχει γίνει καθοριστικός παράγοντας για το αν μια επιχείρηση μπορεί να παραμείνει ανταγωνιστική ή ακόμα και να συνεχίσει να λειτουργεί.

Σε αυτό το κλίμα, η αυτοπαραγωγή ενέργειας και οι Ενεργειακές Κοινότητες επιστρέφουν δυναμικά στη συζήτηση. Σύμφωνα με πληροφορίες της A Energy, το υπουργείο Ανάπτυξης έχει γίνει αποδέκτης επίμονων αιτημάτων από βιομηχανικούς φορείς, προκειμένου να ενισχυθεί η αυτοπαραγωγή με μηδενική έγχυση (zero feed in) για τις βιομηχανίες, ως συμπληρωματικό εργαλείο μείωσης του ενεργειακού κόστους και ειδικά σε χώρους βιομηχανικής συγκέντρωσης. Ειδικά για τα βιομηχανικά πάρκα, επανέρχεται στο τραπέζι η δημιουργία Ενεργειακών Κοινοτήτων με αρχιτεκτονική βιομηχανικού microgrid εντός των ορίων κάθε ΒΙΠΕ, μια προσέγγιση που παρακάμπτει δομικά τον κορεσμό του δικτύου διανομής και, όπως θα φανεί παρακάτω, έρχεται να απαντήσει ακριβώς στο πρόβλημα που έχει οδηγήσει στην ακύρωση χιλιάδων έργων σε όλη τη χώρα.

Το αίτημα αυτό ακούγεται εδώ και χρόνια από τους φορείς των ΒΙΠΕ. Ωστόσο, η μετατροπή του σε συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο παραμένει ακόμα ανοιχτή υπόθεση. Τα σημάδια, πάντως, δείχνουν ότι αυτή τη φορά η συζήτηση έχει πιο σοβαρή βάση.

Οι επιχειρήσεις στις ΒΙΠΕ δεν κρύβουν ότι η ενέργεια έχει γίνει το νούμερο ένα πρόβλημά τους. Ο Γενικός Γραμματέας της Ένωσης Επιχειρήσεων ΒΙΠΕ Λάρισας, Άλκης Ζιάκας, έχει επισημάνει ότι σε αρκετές βιομηχανικές μονάδες το ενεργειακό κόστος φτάνει το 40% των συνολικών λειτουργικών δαπανών και πως σε περιόδους αστάθειας στην αγορά ενέργειας, το ποσοστό αυτό μπορεί να ανέβει ακόμα περισσότερο.

Σήμερα, όπως τονίζει ο ίδιος στην Α Energy, οι πιο ενεργοβόρες επιχειρήσεις της ΒΙΠΕ Λάρισας εκτιμούν ότι δεν θα ανταπεξέλθουν στις αναμενόμενες αυξήσεις του βιομηχανικού ρεύματος λόγω πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Γίνονται, βέβαια, προσπάθειες εγκατάστασης συστημάτων zero feed-in, αλλά αυτές, δεδομένου ότι έχουν αυστηρό περιορισμό στα 200 κιλοβάτ, ελάχιστα μπορούν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα.

Η λύση μιας Ενεργειακής Κοινότητας, όπως αυτή που δρομολογήθηκε από τη ΒΙΠΕ Λάρισας, είναι, σύμφωνα με τον κ. Ζιάκα, η πλέον πρακτική αλλά και εφικτή λύση, από τη στιγμή που δεν θα επιβαρύνει τον ΔΕΔΔΗΕ. Για τον λόγο αυτό, όπως είχε επισημάνει και στο ενεργειακό πάνελ του Δεύτερου Πανελλήνιου Συνεδρίου Επιχειρήσεων ΒΙΠΕ, οι επιχειρήσεις δεν αντιλαμβάνονται γιατί η λύση αυτή δεν υποστηρίχθηκε από τους αρμόδιους, παρά μόνον θεωρητικά.

ΠΑΣΕΒΙΠΕ: Αυτοπαραγωγή και microgrids

Ο ΠΑΣΕΒΙΠΕ (Πανελλήνιος Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Βιομηχανικών Περιοχών) έχει θέσει από νωρίς το ζήτημα των βιομηχανικών microgrids, με παραγωγή από ΑΠΕ, δυνατότητα αποθήκευσης και έξυπνη διαχείριση της κατανάλωσης χωρίς να εξαρτώνται από το αν το δημόσιο δίκτυο έχει ή όχι διαθέσιμη χωρητικότητα. Ο Πρόεδρος του Συνδέσμου, Πέτρος Μαντάς, έχει πει χαρακτηριστικά ότι η δημιουργία τέτοιων δομών «έχει νόημα και οικονομικό περιεχόμενο» για τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις.

Την τεχνική πλευρά της πρότασης έχει αναπτύξει διεξοδικά ο Δρ. Παναγιώτης Ρωμανός, Σύμβουλος Μηχανικός και Επιστημονικός Συνεργάτης του ΠΑΣΕΒΙΠΕ. Τον Δεκέμβριο του 2025 παρουσίασε πιλοτική εφαρμογή στην Άρτα, το πρώτο παράδειγμα βιομηχανικού microgrid σε ΒΙΠΕ που φτάνει στο στάδιο της υλοποίησης στην Ελλάδα. Αντίστοιχες θέσεις έχουν εκφράσει και επιμελητήρια από διάφορες περιοχές της χώρας, τονίζοντας την ανάγκη για σταθερό πλαίσιο που θα επιτρέψει στις επιχειρήσεις να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν τέτοιες επενδύσεις.

Τα νούμερα πίσω από τις καθυστερήσεις

Η τελευταία έκθεση του The Green Tank (Δεκέμβριος 2025) αποτυπώνει με αριθμούς μια κατάσταση που ο κλάδος βιώνει καθημερινά. Στην Ελλάδα έχουν συσταθεί 1.747 Ενεργειακές Κοινότητες. Από τη συνολική αιτούμενη ισχύ, μόλις το 30% έχει φτάσει στο στάδιο της ηλεκτροδότησης (1.465 MW εγκατεστημένης ισχύος), ενώ τα ακυρωμένα έργα αντιπροσωπεύουν το 50,8% του συνόλου των αιτήσεων, 2.482 MW που δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ. Πρόκειται για ένα δομικό πρόβλημα: η αιτούμενη ισχύς των ακυρωμένων έργων υπερβαίνει κατά πολύ εκείνη των λειτουργικών.

Ο ρυθμός νέων αιτήσεων έχει καταρρεύσει: από τον Μάρτιο έως τον Σεπτέμβριο του 2025 κατατέθηκαν μόλις 18 νέες αιτήσεις, ενώ από τον Ιανουάριο του 2024 ο συνολικός αριθμός δεν ξεπερνά τις 76. Μετά την έκδοση της εφαρμοστικής ΚΥΑ για το net billing (Οκτώβριος 2024) και έως τον Σεπτέμβριο του 2025, μόλις 16,5 MW εντάχθηκαν στους νέους μηχανισμούς εκκαθάρισης, αριθμός που δεν συνάδει με το εγκατεστημένο δυναμικό ΑΠΕ της χώρας.

Η μετάβαση από το virtual net metering στο virtual net billing εισήγαγε σημαντική αβεβαιότητα στην οικονομοτεχνική αξιολόγηση νέων επενδύσεων αυτοπαραγωγής, ανακόπτοντας αποφάσεις που βρίσκονταν ήδη σε στάδιο ωρίμανσης. Ωστόσο, ο βαθύτερος δομικός περιορισμός εντοπίζεται στην επάρκεια του δικτύου διανομής: από τα 3.208 ακυρωμένα έργα, τα 1.984 (δηλαδή το 61,8%) έλαβαν από τον ΔΕΔΔΗΕ γνωστοποίηση τεχνικής αδυναμίας σύνδεσης λόγω κορεσμού χωρητικότητας. Δεν πρόκειται για κανονιστική ή χρηματοδοτική αποτυχία αλλά πρόκειται για αδυναμία της υφιστάμενης υποδομής να απορροφήσει νέα έργα.

Ακριβώς εδώ η αρχιτεκτονική του βιομηχανικού microgrid εντός ΒΙΠΕ αποκτά τη μεγαλύτερη τεχνική και οικονομική αξία: η ενέργεια παράγεται, διανέμεται και καταναλώνεται εντός κλειστού δικτύου, εκτός του συστήματος διανομής του ΔΕΔΔΗΕ. Ο κορεσμός του δημόσιου δικτύου παύει να αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα.

Γιατί τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή

Για τις επιχειρήσεις στις ΒΙΠΕ, η δυνατότητα να παράγουν και να διαχειρίζονται την ενέργειά τους συλλογικά δεν είναι πια ένα μελλοντικό σενάριο. Είναι η πιο ρεαλιστική απάντηση που υπάρχει σήμερα στο πρόβλημα του ενεργειακού κόστους. Σταθεροποίηση δαπανών, λιγότερη εξάρτηση από τις διακυμάνσεις της αγοράς, και καλύτερη ανταγωνιστική θέση έναντι ευρωπαϊκών βιομηχανιών που εφαρμόζουν ήδη παρόμοια μοντέλα.

Για να γίνει όμως αυτό πράξη, χρειάζονται τρία πράγματα: ένα σταθερό θεσμικό πλαίσιο που δεν αλλάζει συνεχώς, ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης και σύνδεσης, και επενδύσεις στις ενεργειακές υποδομές των βιομηχανικών ζωνών. Τα στοιχεία δείχνουν ότι χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις, η λίστα με τα ακυρωμένα έργα θα συνεχίσει να μεγαλώνει. Αν αυτά αντιμετωπιστούν ουσιαστικά, τα βιομηχανικά microgrids στις ΒΙΠΕ μπορούν να γίνουν ένα από τα πιο απτά παραδείγματα ενεργειακής μετάβασης στην ελληνική παραγωγική οικονομία. 

Πηγή: aenergy.gr